สรุปสภาวะตลาด ประจำเดือนกันยายน

ภาพการเคลื่อนไหวของสินทรัพย์ทั่วโลกในช่วงเดือนกันยายน เราเริ่มเห็นการขายทำกำไรในสินทรัพย์เสี่ยง รวมถึงสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนได้ดีตั้งแต่ช่วงต้นปีอย่างทองคำ เพื่อล็อคกำไรการลงทุน รวมถึงในเดือนนี้เริ่มเห็นสัญญาณการการเปลี่ยนกลุ่มประเทศที่ลงทุน (Rotation Play) ในกลุ่มที่ยัง laggard เช่น เอเชีย และยุโรป โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่เชื่อมโยงกับการค้าระหว่างประเทศและมีสัดส่วนอุตสาหกรรมที่เป็น New Economy ในสัดส่วนที่สูง เริ่มได้อานิสงส์จากการที่เศรษฐกิจทั่วโลกเริ่มฟื้นตัว อย่างประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ เป็นต้น

ความผันผวนในการลงทุนได้ส่งสัญญาณต่อเนื่องหลังจากเลือกตั้งสหรัฐฯเสร็จสิ้น ซึ่งสะท้อนในดัชนี VIX Index ซึ่งดัชนีนี้ถือได้ว่าเป็นตัววัดความผันผวนของตลาดหุ้นหรือบางคนรู้จักกันในนาม Fear Index ซึ่งเราได้พบว่า VIX Index ของเดือนพฤศจิกายน ได้เพิ่มขึ้นสูงกว่าเดือนตุลาคม ก่อนหน้านี้ตลาดคาดการณ์ว่าความผันผวนจะเริ่มลดลงหลังการเลือกตั้งผ่านพ้นไป ทำให้ VIX Index จะสูงสุดในเดือนตุลาคมซึ่งเป็นเดือนก่อนการเลือกตั้งสหรัฐฯ และค่อยๆลดลงในเดือนถัดมา แต่ในช่วงกลางเดือนกันยายนที่ผ่านมา เราเริ่มเห็นสัญญาณความผันผวนจากการลงทุนที่อาจจะขยายออกไป แม้การเลือกตั้งสหรัฐฯได้เสร็จสิ้นแล้วจาก “สัญญาณ VIX ของเดือนพฤศจิกายนที่สูงขึ้นกว่าเดือนตุลาคม” สะท้อนว่าหลังจากเลือกตั้งเสร็จสิ้น ตลาดฯยังเผชิญกับความไม่แน่นอนในการลงทุน

เดือนกันยายนที่ผ่านมา สภาคองเกรสยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจเฟสที่ 4 ของสหรัฐฯได้ ทั้งสองฝ่ายยังมีความเห็นที่ขัดแย้งกันเกี่ยวกับการขยายมาตรการให้ความช่วยเหลือคนว่างงานซึ่งหมดอายุลงแล้วตั้งแต่วันที่ 31 กรกฎาคมที่ผ่านมา แต่อย่างไรก็ตามในส่วนของการผ่านร่างกฎหมายงบประมาณรายจ่ายชั่วคราวเพื่อหลีกเลี่ยงการชัตดาวน์ ก่อนที่งบประมาณประจำปีจะหมดอายุ ทางสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯมีมติด้วยคะแนนเสียง 359 ต่อ 57 เสียง ผ่านร่างกฎหมายงบประมาณรายจ่ายชั่วคราว เพื่อหลีกเลี่ยงการปิดหน่วยงานของรัฐบาลสหรัฐฯ (ชัตดาวน์) ก่อนที่งบประมาณรายจ่ายประจำปีจะหมดอายุลงในวันที่ 30 ก.ย.นี้ ร่างกฎหมายงบประมาณชั่วคราวดังกล่าว จะถูกส่งให้กับวุฒิสภาสหรัฐพิจารณาเป็นลำดับต่อไปนั้น จะทำให้หน่วยงานของรัฐบาลกลางสหรัฐยังคงสามารถเปิดดำเนินการและมีงบประมาณใช้จ่ายไปจนถึงวันที่ 11 ธันวาคมปีนี้ อีกทั้งยังทำให้สภาคองเกรสมีเวลามากพอที่จะตัดสินใจว่าควรจะผ่านกฎหมายงบประมาณประจำปีก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐในเดือนพฤศจิกายนนี้หรือไม่

ด้านตัวเลขเศรษฐกิจเดือนสิงหาคมที่ประกาศออกมาในเดือนกันยายนยังออกมาผสมผสาน แต่เริ่มส่งสัญญาณฟื้นตัวในอัตราที่ชะลอตัวลง ยอดค้าปลีกปรับตัวลง 0.6%(MoM) , การจ้างงานนอกภาคการเกษตรเพิ่มขึ้น 1.371 ล้านตำแหน่ง (น้อยกว่าที่คาดที่ 1.4ล้านตำแหน่ง) ยอดคำสั่งซื้อสินค้าคงทนเพิ่มขึ้น 0.4%(น้อยกว่าที่คาดที่ 1.5%) ดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อภาคการผลิตอยู่ที่ 56 (ดีกว่าคาดที่ 54.5) ดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อภาคการบริการอยู่ที่ 56.9 (น้อยกว่าคาดที่ 57)

การประชุมธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) มีมติคงอัตราดอกเบี้ยระยะสั้นที่ระดับ 0.00 - 0.25% พร้อมคง QE และส่งสัญญาณว่าจะคงอัตราดอกเบี้ยจนถึงปี 2566 นอกจากนี้ เฟดระบุว่าจะยังคงถือครองพันธบัตรตามมาตรการผ่อนคลายเชิงปริมาณ (QE) โดยเฟดจะซื้อพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐวงเงิน 8 หมื่นล้านดอลลาร์/เดือน และซื้อตราสารหนี้ที่มีสินเชื่อที่อยู่อาศัยเป็นหลักประกันการจำนอง (MBS) ในวงเงิน 4 หมื่นล้านดอลลาร์/เดือนเพื่อรักษาเสถียรภาพในตลาดการเงินนอกจากนี้ ที่ประชุมเฟดยังได้ระบุถึงการกำหนด “เป้าหมายเงินเฟ้อเฉลี่ย” ซึ่งเป็นนโยบายใหม่ของเฟดในการทำให้อัตราเงินเฟ้อมีความยืดหยุ่น และสามารถดีดตัวขึ้นเหนือ 2% เฟดมีมุมมองที่ดีขึ้นต่อเศรษฐกิจสหรัฐในปีนี้ โดยคาดว่าเศรษฐกิจจะหดตัวน้อยกว่าที่คาดไว้ก่อนหน้านี้ ขณะที่ตัวเลขการว่างงานจะลดต่ำลง ยังแสดงความกังวลต่อเศรษฐกิจโดยรวมได้ กล่าวถึงสถานการณ์ในตลาดแรงงานสหรัฐว่า “แม้ตัวเลขการจ้างงานเริ่มฟื้นตัวเนื่องจากประชาชนเริ่มกลับเข้าทำงาน แต่อัตราว่างงานที่ระดับ 8.4% ในเดือนสิงหาคมยังถือว่าสูงมาก และคาดว่าอัตราว่างงานอาจจะสูงกว่าข้อมูลที่เจ้าหน้าที่รายงานอยู่ประมาณ 3% เมื่อพิจารณาจากอัตราการมีส่วนร่วมในกำลังแรงงาน (labor force participation) ที่ปรับตัวลดลง

จากผลกระทบทั้งด้านตัวเลขเศรษฐกิจที่ส่งสัญญาณชะลอตัวลง ด้านการคลังที่ยังไม่สามารถตกลงกันได้ รวมถึงมุมมองต่อการฟื้นตัวช้าของเฟด ส่งผลให้ตลาดหุ้นสหรัฐฯปรับตัวลดลง S&P500 -3.92% Dow Jones -2.28% Nasdaq -5.16% ขณะที่การดีเบตในรอบแรกช่วงสิ้นเดือนกันยายนนั้นโพลชี้ว่าไบเดนมีคะแนนนำทรัมป์ในการดีเบตรอบแรก 48% ต่อ 41% ที่เหลือให้เสมอกัน

ในฝั่งยุโรป ดัชนี Euro Stoxx 600 ปรับตัวลง -1.48% โดยหลักๆนอกจากปัจจัยภายนอกยูโรโซนแล้ว ผู้ลงทุนยังคงมีความกังวลต่อ Brexit No deal ที่มีโอกาสเป็นไปได้สูงขึ้น รวมถึงตัวเลขเศรษฐกิจโดยรวมเดือนสิงหาคมที่มีการประกาศในเดือนกันยายนออกมาต่ำกว่าที่คาด โดยดัชนีราคาผู้บริโภคพื้นฐานอยู่ที่ 0.4% (น้อยกว่าที่คาดที่ 0.9%) ดัชนีราคาผู้บริโภคทั่วไปอยู่ที่ -0.2% (น้อยกว่าที่คาดที่ 0.2%) ยอดค้าปลีกอยู่ที่ 0.4% (น้อยกว่าที่คาดที่ 3.5%)

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) มีมติคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายและคงวงเงินในการซื้อพันธบัตรตามโครงการ Pandemic Emergency Purchase Program (PEPP) ที่ระดับ 1.35 ล้านล้านยูโร จนถึงเดือนมิถุนายน 2564 โดย ECB มีมติคงอัตราดอกเบี้ยนโยบาย หรืออัตราดอกเบี้ยรีไฟแนนซ์ที่ระดับ 0% ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ และคงอัตราดอกเบี้ยเงินฝากที่ธนาคารพาณิชย์ฝากไว้กับ ECB ที่ระดับ -0.50% ขณะที่คงอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ที่ระดับ 0.25%

ECB ระบุว่าจะยังคงตรึงอัตราดอกเบี้ยที่ระดับปัจจุบัน หรือต่ำกว่าระดับดังกล่าว จนกว่าอัตราเงินเฟ้อปรับตัวขึ้นสู่เป้าหมายของ ECB ซึ่งระบุให้ "อยู่ใกล้ แต่ไม่เกิน 2%" ซึ่งโดยภารวมตลาดก็ยังคงผิดหวังที่ทาง ECB ไม่ได้มีมาตรการใหม่เพิ่มเติมเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

ถึงแม้ภาพรวมตลาดหุ้นอย่างดัชนี CSI300 ปรับตัวลง-4.75%จากบรรยากาศการลงทุนที่ผันผวน แต่ภาคเศรษฐกิจจีนยังคงส่งสัญญาณการฟื้นตัวอย่างต่อเนื่อง ยอดค้าปลีกอยู่ที่ 0.5%(ดีกว่าที่คาดที่ 0%) ซึ่งปรับตัวเป็นบวกครั้งแรกนับจากเกิดการระบาดของ COVID-19 ขณะที่ดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อภาคการผลิตอยู่ที่ 51.5 (ดีกว่าที่คาดที่ 51.2) ดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อภาคการบริการอยู่ที่ 55.9 (ดีกว่าคาดที่ 52.1)

SET Index ปรับตัวลดลง -5.62% ในเดือนกันยายน โดยยังถูกกดดันจากทั้งปัจจัยภายในประเทศ ทั้งด้านการเมือง รวมถึงเศรษฐกิจภายในประเทศ ขณะที่ต่างประเทศยังเจอความไม่แน่นอนทางด้านการค้าและการลงทุนหลังกลุ่มประเทศในยูโรโซนเริ่มกลับมาล็อคดาวน์ในบางกิจกรรมอีกครั้ง

ด้านเศรษฐกิจไทย คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ต่างชาติเข้าท่องเที่ยวในไทยประเภทพิเศษ (Special Tourist Visa) หรือ STV เป็นแท่องเที่ยวแบบ Long Stay แต่มีข้อแม้ต้องกักตัวก่อน14 วัน โดยเริ่มเดือนตุลาคมนี้ โดยตั้งเป้ารับนักท่องเที่ยวได้เดือนละ 1,200 คน และคาดว่าการท่องเที่ยวจะสร้างรายได้เดือนละ 1,200 ล้านบาท ขณะที่ศบศ.อนุมัติวงเงิน 5.1 หมื่นล้านบาท ใน 2 โครงการ ให้แก่ผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ และโครงการคนละครึ่ง โดยศูนย์บริหารสถานการณ์เศรษฐกิจ (ศบศ.) อนุมัติวงเงิน 51,000 ล้านบาท ดำเนินสองโครงการ คือ โครงการเพิ่มกำลังซื้อให้แก่ผู้มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ คนละ 500 บาท ระยะเวลา 3 เดือน วงเงินรวม 21,000 ล้านบาท และโครงการคนละครึ่ง เน้นคนฐานราก

แต่เราประเมินว่าเป็นเพียงมาตรการที่ช่วยประคองการใช้จ่ายได้ในระยะสั้น ในส่วนของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) มีมติเป็นเอกฉันท์ว่าจะคงอัตราดอกเบี้ยนโยบายไว้ที่ 0.5% ต่อปี กนง. ประเมินว่า เศรษฐกิจไทยปี 2563 จะหดตัวน้อยกว่าที่คาดไว้เล็กน้อย แต่การฟื้นตัวยังเปราะบาง และทำให้ปี 2564 มีแนวโน้มฟื้นตัวช้า ทั้งนี้ ธปท. ประเมินเศรษฐกิจปีนี้หดตัวที่ 7.8% ถือว่าดีกว่าที่ประเมินไว้เล็กน้อย สาเหตุเพราะผลกระทบจากมาตรการปิดเมืองกระทบน้อยกว่าที่คาด โดยสะท้อนจากข้อมูลในไตรมาส 2/63 ดีกว่าที่คาด (ซึ่งติดลบ 12.2%) ในปี 2564 คาดว่าจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติจะอยู่ที่ 9 ล้านคน และเศรษฐกิจไทยในปี 2564 จะขยายตัวที่ 3.6% ลดลงจากการประเมินครั้งก่อน

พันธบัตรรัฐบาลของสหรัฐฯ Yield ทรงตัว ขณะที่ตราสารหนี้ภาคเอกชนสหรัฐฯกลุ่มคุณภาพดี (Investment Grade) รวมถึงกลุ่มที่ให้อัตราผลตอบแทนสูง (High Yield) Yield ได้ปรับตัวขึ้นเล็กน้อย (ราคาลง) สะท้อนความกังวลของนักลงทุน

ในส่วนของตราสารหนี้ไทย ส่วนของพันธบัตรรัฐบาลที่มีอายุยาว Yield ปรับตัวลงเล็กน้อย (ราคาขึ้น) ขณะที่ ขณะที่ตราสารหนี้ภาคเอกชนกลุ่มคุณภาพดีโดยเฉพาะตราสารหนี้ที่มีอันดับความน่าเชื่อถือสูง เช่น Rating AAA ถึง AA โดยเฉลี่ยแล้วแทบทุกช่วงอายุ Yield ปรับตัวลงเล็กน้อย (ราคาขึ้น) ขณะที่ตราสารหนี้ Rating BBB ที่มีอายุ 1 - 4 ปีโดยเฉลี่ยแล้ว Yield ได้ปรับตัวขึ้นเล็กน้อย (ราคาลง) สะท้อนภาวะความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจของไทยที่ในช่วงนี้ที่ต้องการเข้าลงทุนในตราสารที่มีความมั่นคงสูง

กลุ่มอสังหาริมทรัพย์ (REITs) และกลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure) โดยรวมทั่วโลกปรับตัวลดลงในเดือนกันยายน Global REIT -3.19% ขณะที่ REITs ไทยปรับตัวลดลง (SETPREIT Index) -3.52% ขณะที่ REITฝั่งสิงคโปร์ทำผลงานได้โดดเด่นสุดโดยติดลบเพียง -0.17% ทั้งนี้ส่วนนึงเป็นผลจากการกระตุ้นการท่องเที่ยวภายในประเทศสิงคโปร์โดยทุ่มงบ 320 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ หรือราว 7,300 ล้านบาท โดยมุ่งสนับสนุนธุรกิจด้านการท่องเที่ยวภายในประเทศ

ทองคำ (COMEX) ปรับตัวลดลงรงประมาณ -4.21% ในเดือนกันยายน หลังจากที่ทางเฟดประกาศใช้อัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยส่งผลให้เงินเฟ้อคาดการณ์ลดลง รวมถึงความไม่แน่นอนจากการเลือกตั้งสหรัฐฯส่งผลให้ Dollar Index แข็งค่าขึ้นและส่งผลให้ทองคำลดความน่าสนใจลง

น้ำมันปรับตัวลดลง โดยสัญญาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส (WTI) ปรับลดลง -5.61% ขึ้นมาปิดที่ 40.22 เหรียญ/บาเรลล์ จากการคาดการณ์ว่าความต้องการใช้น้ำมันอาจลดลงจากการระบาดของ COVID-19 ในหลายประเทศอาจทำให้ความต้องการใช้น้ำมันลดลง

เดือนตุลาคมเป็นเดือนที่เราประเมินว่าภาวะการลงทุนอาจเผชิญกับความไม่แน่นอนทั้งในเรื่องของการเลือกตั้งทั่วไปของสหรัฐฯ การระบาดของ COVID-19 ในรอบที่ 2 รวมถึงประเด็น Brexit no-Deal อาจสร้างความกดดันให้กับภาวะการลงทุนในช่วงเดือนนี้ อย่างไรก็ตามประเด็นที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิดในเดือนนี้ ได้แก่

1. การโต้วาที (Presidential Debate) ระหว่างทรัมป์และไบเดนเพื่อเลือกตั้งประธานาธิบดีที่จะมีขึ้นอีก 2 ครั้ง ได้แก่ 15 และ 22 ตุลาคม
2. การประชุมของธนาคารกลางจีน วันที่ 20 ตุลาคม ธนาคารกลางญี่ปุ่น และ ธนาคารกลางยุโรป ในวันที่ 29 ตุลาคม
3. ตัวเลขเศรษฐกิจสำคัญที่น่าจับตาได้แก่ GDP ไตรมาส3 ของจีนที่จะประกาศในวันที่ 19 ตุลาคม รวมถึงตัวเลขเศรษฐกิจที่สำคัญต่าง ๆ ในแต่ละสัปดาห์ เช่น ตัวเลขผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อฝ่ายการผลิตและบริการ (PMI) ดัชนีราคาผู้บริโภคในยุโรปและสหรัฐฯ

ในช่วงเดือนนี้เราแนะนำให้ระมัดระวังการลงทุนเพิ่มขึ้นอันเนื่องมาจากการเลือกตั้งในสหรัฐฯ และยิ่งเข้าใกล้วันเลือกตั้งเรามองว่าความผันผวนจะเริ่มมากขึ้น ซึ่งล่าสุดคะแนนของไบเดนเป็นฝ่ายนำ และตัวทรัมป์เองก็ประกาศว่าการถ่ายโอนอำนาจอาจไม่ราบรื่น ยิ่งทำให้นักลงทุนอาจอยู่ในโหมด Wait & See เพิ่มขึ้นเพื่อรอความชัดเจน รวมถึงนโยบายของไบเดนเองที่มีความคิดที่จะปรับขึ้นอัตราภาษีทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ยิ่งอาจทำให้ส่งผลกระทบเชิงลบในช่วงสั้นต่อตลาดหุ้นสหรัฐฯ

แต่อย่างไรก็ตาม ตลาดหุ้นเอเชียเริ่มดูน่าสนใจมากขึ้นจากเรื่องของระดับมูลค่าที่ยังถูกกว่าประเทศพัฒนาแล้ว รวมถึงนโนยบายของไบเดนที่สนับสนุนเรื่องของการค้าระหว่างประเทศ หากไบเดนได้เป็นประธานาธิบดี อาจเป็นจังหวะที่เริ่มทยอยสะสมในช่วงที่จังหวะปรับตัวลงมา แต่เพิ่มการกระจายการลงทุนไปยังสินทรัพย์ปลอดภัยเพิ่มขึ้นเล็กน้อยเพื่อลดความผันผวนจากการลงทุน