สถานการณ์ตลาดการเงินท่ามกลางความตึงเครียดสหรัฐ - อิหร่าน

หลังจากการสังหาร Qassem Soleimani (คาเซ็ม สุเลมานี) ผู้นำทางการทหารของอิหร่านเมื่อวันที่ 3 มกราคมจากการโจมตีด้วยโดรนของสหรัฐ อิหร่านได้ปล่อยขีปนาวุธมากกว่าสิบสองลูกมุ่งโจมตีกองกำลังสหรัฐในอิรัก เท่ากับเป็นการยกระดับการเผชิญหน้าระหว่างรัฐบาลกรุงวอชิงตันและเตหะราน

ทั้งสองฝ่ายนั้นน่าจะมีเหตุผลที่ต้องการหลีกเลี่ยงสงครามอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือการที่เศรษฐกิจอิหร่านได้ถูกกระทบจากการคว่ำบาตรของสหรัฐและภาวะการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกในภาพใหญ่ ตามข้อมูลจาก IMF ระบุว่าเศรษฐกิจน่าจะหดตัวลง 9.5% ในปี 2019 ขณะที่ระบอบการปกครองถูกสั่นคลอนจากการถูกโดดเดี่ยวทางเศรษฐกิจ กองทุนการเงินระหว่างประเทศคาดการณ์ว่าอัตราการว่างงานจะสูงกว่า 18% ในปี 2020 และซ้ำเติมด้วยอัตราเงินเฟ้อในระดับสูง (27.8%¹) และล่าสุดการตัดสินใจขึ้นราคาน้ำมันสำหรับยานพาหนะมากกว่า 50% ในเดือนพฤศจิกายนได้ทำให้เกิดการประท้วงในประเทศนานหลายวัน

ในอีกด้านหนึ่ง โอกาสในการได้รับเลือกตั้งกลับเข้ามาใหม่ของประธานาธิบดีทรัมป์อาจยากขึ้นถ้าหากความไม่แน่นอนที่เกิดขึ้นจากการยกระดับสถานการณ์ได้กลายมาเป็นอันตรายต่อภาวะเศรษฐกิจของสหรัฐ ถ้าพิจารณาเปรียบเทียบภายหลังการรุกรานอิรักเมื่อปี 2003 อดีตประธานาธิบดีสหรัฐ นายจอร์จ บุช ได้รับคะแนนความเห็นชอบที่เพิ่มขึ้นในช่วงแรก และกลับลดลงเมื่อเศรษฐกิจสหรัฐแย่ลง เช่นเดียวกับอดีตประธานาธิบดี จิมมี่ คาร์เตอร์ ที่เผชิญอุปสรรคเรื่องการเลือกตั้งเมื่อปี 1980 จากความขัดแย้งกับอิหร่านในช่วงก่อนหน้านี้

แต่เมื่อมีการใช้อารมณ์ตัดสินปัญหาอย่างมาก สถานการณ์ความตึงเครียดที่ยกระดับจึงอาจไม่ถูกตัดออกไปจากการพิจารณา การที่ Soleimani ได้รับความนิยมในฐานะผู้นำ รัฐบาลอิหร่านได้ถูกกดดันอย่างหนักเพื่อให้เกิดการตอบสนองอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ยังอาจช่วยให้เกิดการชุมนุมสนับสนุนภายในประเทศ และหันเหความสนใจของประชาชนจากภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน ผู้นำอิหร่านอาจเชื่อว่าระบอบการปกครองจะแข็งแกร่งขึ้นเหตุเพราะการโจมตีทางอากาศที่ทำได้อย่างจำกัดของสหรัฐ ในทางกลับกันประธานาธิบดีทรัมป์อาจเลือกที่จะเพิกเฉยต่อบทเรียนจากประวัติศาสตร์และใช้ท่าทีที่แข็งกร้าวมากขึ้นเพื่อรักษาความน่าเชื่อถือจากการกระทำต่ออิหร่านเพื่อที่จะได้ต่อสู้กับแรงกดดันในเรื่องกระบวนการถอดถอนและอยู่ในตำแหน่งต่อไปเป็นเทอมที่สอง

จากปัจจัยหลายประการและข้อพิจารณาข้างต้น ได้นำมาสู่ภาวะความผันผวนของตลาดการเงินตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นปี 2020 ความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจของสหรัฐและเศรษฐกิจโลก และโอกาสที่สูงขึ้นของพรรคเดโมแครตต่อตำแหน่งประธานาธิบดีอาจเป็นผลทางด้านลบต่อสินทรัพย์เสี่ยง ขณะความไร้เสถียรภาพในอิรักยังอาจส่งผลกระทบต่อการผลิตน้ำมัน 3.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้น ความกังวลต่อปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นและส่งผลให้สินทรัพย์เสี่ยงมีความผันผวนในระยะสั้นแม้ว่าจะมีช่องทางในเรื่องการเจรจาทางการทูตระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน

ณ ช่วงเวลาที่เขียนบทความนี้ ดูเหมือนความตึงเครียดจะลดระดับลง เนื่องจากประธานาธิบดีทรัมป์ได้ส่งสัญญาณว่าเขาจะไม่ตอบโต้ด้วยวิธีทางการทหารต่อการที่อิหร่านโจมตีฐานทัพอเมริกันในอิรัก ในขณะเดียวกัน ผู้ลงทุนก็ไม่ควรไว้วางใจต่อตัวเลขภาคการผลิต global PMI ที่ออกมาดีขึ้น และการปรับคาดการณ์ผลประกอบการในตลาดเกิดใหม่ นอกจากนี้ การคาดการณ์ที่มีอยู่แล้วว่าเศรษฐกิจเอเชียอาจไม่ขยายตัวก็น่าจะช่วยลดความเสี่ยงในการปรับตัวลงได้อีก ในขณะที่สัญญาณการผ่านจุดต่ำสุดของวัฏจักรทางเทคโนโลยีมีแนวโน้มที่จะช่วยเป็นเกราะป้องกันได้อีกบางส่วน ในขณะเดียวกัน ทางการจีนยังคงกระตุ้นเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องด้วยการปรับลดอัตราสำรองเงินทุนภาคธนาคาร (reserve requirement ratio) ขณะการเพิ่มขึ้นของตัวเลขน้ำมันสำรองในจีนและการที่ไม่มีแรงกดดันเงินเฟ้อที่มาจากฝั่งดีมานด์ก็น่าจะช่วยปกป้องภูมิภาคจากผลกระทบของราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้น และเช่นเดียวกันข้อตกลงการค้าในระยะแรกหรือเฟสหนึ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นระหว่างสหรัฐกับจีนในช่วงปลายเดือนนี้ยังน่าจะช่วยให้ภาวะการค้าโลกมีเสถียรภาพขึ้นด้วย

แม้แต่ข้อมูลทางเศรษฐกิจจากยุโรปก็ยังออกมาดีกว่าที่คาด ถึงแม้จะมาจากระดับที่ย่ำแย่มากก็ตาม ซึ่งถ้าใม่เกิดการยกระดับของสถานการณ์ที่แข็งกร้าวและยืดเยื้อขึ้นแล้ว ภาวะเศรษฐกิจโลกก็ควรที่จะฟื้นตัวได้ดีต่อไป

เรายังคงมองมุมบวกต่อหุ้นแต่เมื่อไม่นานมานี้ได้ปรับลดระดับมุมมองลงบ้างจากที่ให้น้ำหนักทางด้านบวกต่อตลาดอย่างมาก (ก่อนหน้านี้) และในส่วนของตราสารหนี้ เรายังคงมีมุมมองเชิงบวกอย่างระมัดระวังสำหรับกลยุทธ์การถือ อย่างเช่นตลาดเครดิตของเอเชียและค่าเงินสกุลต่างๆ นอกจากนี้ ผลตอบแทนแบบที่ไม่มีความเสี่ยงในการลงทุน (risk-free rates) มีแนวโน้มที่จะอยู่ในระดับต่ำท่ามกลางความไม่แน่นอนเหล่านี้และเป็นไปได้ว่าจะดีต่อบรรดาผู้แสวงหาผลตอบแทน โดยผู้ลงทุนมีแนวโน้มมากขึ้นที่จะลดระดับกลยุทธ์ที่ปิดรับความเสี่ยง

ในขณะที่ตลาดยังคงมีความผันผวน ตราสารหนี้ที่มีคุณภาพสูงสามารถช่วยให้พอร์ตการลงทุนมีเสถียรภาพ เช่นเดียวกับกลยุทธ์หุ้นที่มีความผันผวนต่ำ นอกจากนี้ เงินปันผลของหุ้นในเอเชียซึ่งที่ผ่านมามีความมั่นคงมากกว่าเรื่องผลประกอบการ ก็น่าจะยังคงเป็นคุณสมบัติที่น่าสนใจสำหรับพอร์ตของผู้ลงทุน